Stilstandverlies van een boiler

Stilstandverliezen van boilers en buffervaten

Als een boiler gevuld is met warm water, zal deze na verloop van tijd afkoelen. Om dit minimaal te houden wordt de boiler goed geïsoleerd. Moderne boilers hebben ook minder aansluit- en meetpunten om de verliezen te beperken. Ondanks deze maatregelen zal de boiler toch langzaam afkoelen. Deze verliezen noemen we de stilstandsverliezen. Deze worden in opdracht van de fabrikant gemeten in een testruimte door een erkend meetinstituut, en in de datasheet van het opslagvat vermeld. Tot een boilerinhoud van 500 liter is het verplicht voor de fabrikant om hier een energielabel op te plakken.

Onderstaande tabel geeft aan welk energielabel een boiler krijgt, afhankelijk van de inhoud V en het stilstandsverlies S:

Deze waarden worden door de testende instantie bepaald volgens de EN12897, EN12977, EN15332 of EN60379-norm. De S-waarde kan eenvoudig omgerekend worden naar de psbsol waarde. Qst is het stilstandsverlies gedurende een gehele dag, uitgedrukt in kWh per 24h. S is het vermogensverlies in W, en psbsol is het verlies in Watt per graad K, want hoe warmer de boiler, des te meer stilstandsverliezen.
S = Qst * 1000/24
psbsol =S/45

Berekenen psbsol

Inhoud boiler [liter]:
 
Qst (stilstandsverlies per dag) [kWh/24h]:
 
S (bij 45°C) [W]:
 
psbsol [W/K]:
 
Energielabel:
 
--

Deze berekening is indicatief. Er kunnen geen rechten aan ontleend worden.

Omgekeerd kan men weer de Qst/24 berekenen uit de psbsol-waarde.

Voorbeeld stilstandsverliesberekening boiler:

We hebben een boiler van 80 liter met 1,4 kWh/24h aan stilstand verliezen. We verbruiken per dag 100 liter van 40 °C. Dit kost per dag 3,41 kWh aan energie (Q = m . c . ΔT). Totaal dus 1,4 + 3,41 = 4,81 kWh per dag om verbruik en stilstandsverlies te dekken. We zien dus dat 41% verloren gaat aan stilstandsverliezen. Per jaar is dat 365 x 1,4 kWh = 511 kWh. Verwarmen we deze boiler elektrisch dan komen we op € 383,- uit en met gas op ca. € 214,-, uitgaande van tarieven van € 3,50 per m³ gas en € 0,75 per kWh elektriciteit (Zie ook de kosten warmwater berekening). Het is dan ook belangrijk om een vat te kiezen met zo weinig mogelijk verliezen. Bij een zonneboiler wordt er vaak geredeneerd dat de zon het vat gratis opwarmt. Dat is ook zo, maar wat aan energie verloren gaat kan men ook niet benutten.

Voorbeeld energielabel boiler:

Als voorbeeld nemen we een ATAG CBS150 boiler. Hier kan 143 liter water in, en het stilstandverlies is 61 Watt. Om deze boiler op te warmen van 10 naar 60 graden is 8136 Watt nodig.

Energie (W) liters Start temp Eind temp

In dit voorbeeld stoken we de boiler op tot 60 °C. Vervolgens warmen we niet meer bij, tappen geen warm water meer, en kijken we hoe lang het duurt voordat de boiler helemaal koud staat. De stilstandsverliezen bedragen 61 W bij 45 °C. Dat is 61/45= 1.356 W per graad. Voor een boiler op 60 °C is dat 60 . 1.356 = 81,33 W. Bij constante omgevingstemperatuur is het verlies per dag 24 . 81.33 = 1952 Watt. Dit betekend dat de boiler na 8136/1952 = 4.2 dagen helemaal afgekoeld is. Hier gaan we uit van constante stilstandsverliezen van 81.33 Watt, maar dat is natuurlijk niet correct. Naarmate de temperatuur daalt zullen de stilstandsverliezen afnemen. Met onderstaande tabel kan men de afkoeltijd nauwkeuriger berekenen. Hier komt uit dat de boiler na 9 dagen weer koud staat op 10 °C.

Item: Waarde:
Inhoud boiler: liter
Opwarmen vanaf: °C
boilertemperatuur: °C
Afkoelen tot: °C
Stilstandverlies S bij 45 °C: W
 
Volverlies per dag bij 60°C: W

Deze berekening is indicatief. Er kunnen geen rechten aan ontleend worden.

Bovenstaand voorbeeld is bedoeld om een indruk te geven hoe snel een boiler afkoelt. Vergelijk het met een thermosfles en een flazen fles in een gebreide wollen sok. De thermosfles is veel duurder, maar isoleert veel beter. Zo is het ook met een boiler. Zeker in tijden waar wij nu in leven waar energie extreem duur is, en nog duurder gaat worden, kan men beter investeren in een goede boiler bij de aanschaf, om de stilstandsverliezen te minimaliseren.